പാർവ്വതീപരമേശ്വരന്മാരുടെ പൊന്മകളായ കാളിയും ദണ്ഡനും ഘണ്ഡാകർണ്ണനും ആനന്ദത്തിൽ ഭൂതഗണങ്ങളോടൊത്ത്‌ മദിച്ചുവാണു. എന്നാൽ ദണ്ഡനും ഘണ്ഡാകർണ്ണനും സ്വഭാവത്തിൽ അസുരഭാവം കൈവന്നു. ധർമ്മാധർമ്മങ്ങൾക്ക്‌ രക്ഷയില്ല എന്ന് മുക്കണ്ണൻ ഭയന്ന് ചിന്താമഗ്നനായി. തന്റെ പ്രിയതമന്റെ വിഷമത്തിൽ പാർവ്വതീദേവി അൽപം ദുഖിതയായി. ദേവിയുടെ കണ്ണുകളിൽ നിന്ന് കണ്ണുനീർത്തുള്ളികൾ അടർന്നുവീണു. വലത്തേ കണ്ണിൽ നിന്നും വീണ കണ്ണുനീർത്തുള്ളികൾ പെട്ടെന്ന് ദാരികവധത്തിനു അവതരിച്ച കാളിയെപ്പോലെ ഭീഭൽസമായിരുന്നു. എന്നാൽ ഇടത്തേ കണ്ണിൽ നിന്നു വീണ കണ്ണുനീർത്തുള്ളിയിൽ നിന്നും അവതരിച്ച ദേവിരൂപം ശാന്തത കൈക്കൊണ്ടവളായിരുന്നു. ഈ രണ്ട്‌ ദേവിമാർക്കും ഭഗവാൻ ശിവൻ കണ്ണിൽ നിന്ന് ചിതറിയുണ്ടായത്‌ കൊണ്ട്‌ ചിതർംബ – ചീറുമ്പ എന്ന് ഇരുവർക്കും പേരുവിളിച്ചു.

വലത്തെ കണ്ണിൽ നിന്ന് ജനിച്ചവൾ മൂത്തവൾ എന്നും ഇടത്തേക്കണ്ണിൽ നിന്ന് ജനിച്ചവൾ ഇളയവൾ എന്നും അഭിസംബോധന ചെയ്തു. ഈ രണ്ട്‌ ദേവീരൂപത്തെയും കണ്ട ദണ്ഡനും ഘണ്ഡാകർണ്ണനും അമ്പേ ഭയപ്പെട്ട്‌ നിലവിളിച്ച്‌ പോയി. അഹംഭാവവും അഹങ്കാരവും നശിച്ച ഇവർ പെട്ടെന്ന് ഈ രണ്ട്‌ ദേവിമാരുടെ മുന്നിലും കൈകൂപ്പി നിന്ന് ” കരും അംബേ കരും അംബേ ” , എന്ന് മന്ത്രം ഉരുവിട്ട്‌ കൊണ്ട്‌ സേവിച്ച്‌ നിന്നു. അതിൽ സന്തോഷിച്ച ദേവിമാർ അവർക്ക്‌ അഭയം നൽകി. എന്നെന്നും ഈ രണ്ട്‌ ദേവിമാരുടെ കൂടെ സഹോദരഭാവത്തിൽ നിലനിൽക്കാമെന്നും പ്രതിജ്ഞ ചെയ്തു. അങ്ങനെ അന്നവർ ചൊല്ലിയ മന്ത്രമാണു പിന്നീടു “ശ്രീ കരും അംബേ – ശ്രീ കുറുംബയായി മാറിയത്‌. ചീറുംബ മൂത്തവൾ , ചീറുംബ ഇളയവൾ , ദണ്ഡൻ , ഘണ്ഡാകർണ്ണനും ഈ നാലുപേരും ഒന്നിച്ച്‌ ചീറുംബ നാലവർ എന്ന് പ്രസിദ്ധരായി.

ദണ്ഡൻ തെയ്യം

പാർവ്വതി ദേവിയുടെയും ശിവന്റെയും മകനാണ് ദണ്ഡൻ , അപാര ശക്തിശാലിയും , എന്തിനെയും കിഴ്പെടുത്തുവാനുള്ള ശക്തിശാലിയുമായിരുന്നു ദണ്ഡൻ . അത് അദ്ദേഹത്തെ അഹങ്കാരിയാക്കി മാറ്റി . എന്നാൽ ദണ്ഡന്റെ ഇസ്വഭാവം മാതാപിതാക്കളിൽ വലിയ സങ്കടവും ദുഃഖവുമുണ്ടാക്കിയിരുന്നു . ദണ്ഡന്റെ ക്രൂരമായ പ്രവർത്തികൾ കണ്ടു ദുഖിച്ചിരിക്കുന്ന ശിവഭഗവാനെ കണ്ടു പാർവതി ദേവിക്കു അതിയായ ദുഖമുണ്ടായി , തൽഫലമായി ദേവിയുടെ കണ്ണുകള്ളിൽ നിന്നു രണ്ടു കണ്ണുനീർതുള്ളികൾ അടർന്നു വീണു … അതിൽ നിന്ന് ചീറുമ്പമാർ അവതരിച്ചു ( ശ്രീ കുറുംബ മൂത്തവരും ഇളയവരും ) ,
വലതു കണ്ണിൽ നിന്ന് ജനിച്ചവളെ മൂത്തവൾ എന്നും ഇടതു കണ്ണിൽ നിന്ന് ജനിച്ചവളെ ഇളയവൾ എന്നും അറിയപ്പെട്ടു . അതിരൗദ്ര ഭാവം പൂണ്ട ദേവിമാരെ കണ്ടു ദണ്ഡന്റെയും കണഠാകർണ്ണൻ്റെ അഹംഭാവവും , അഹങ്കാരവും ശമിച്ചു കൊണ്ടവർ ദേവിയുടെ മുന്നിൽ കൈകൂപ്പി നിന്നു , അവർ തങ്ങളുടെ ക്രൂര സ്വഭാവം ഉപേക്ഷിച്ചു ധർമ്മം ആചരിച്ചു തുടങ്ങിയെന്നാണ് ഐതിഹ്യം . ദാരിക വധത്തിനു ശേഷം നല്ലച്ഛന്റെ അനുമതിയോടെ ഭൂലോകത്തു വന്ന കുറുംബമാരുടെകൂടെ ദണ്ഡനും കണ്ടകർണ്ണനും കൂടെ അനുഗമിച്ചു . കുറുംബ നാൽവർ സംഘം എന്ന് ഇവർ അറിയപ്പെട്ടു .

കണ്ണൂർ ഭാഗത്തു കുറുംബ കാവുകളിൽ കുറുമ്പയുടെ ഇടതു ഭാഗത്തായി ദണ്ഡനു സ്ഥാനം , അപൂർവം കുറുംബ കാവുകളിൽ വർഷങ്ങൾ കൂടുമ്പോൾ മാത്രമാണ് ദണ്ഡൻ കോലം കെട്ടിയാടിക്കുക 1008 തിരി പന്തം ആണ് ദണ്ഡൻ തെയ്യത്തിന്റെ പ്രേത്യേകത .കറുപ്പും ചുകപ്പും കലർന്ന വേഷമാണ് വെള്ളാട്ടത്തിനു . കൂടാതെ പന്തത്തോടെയുള്ള വെള്ളാട്ടം മറ്റു തെയ്യങ്ങളിൽ കുറവാണു . ഭക്തർ തന്നെ പന്തം അർപ്പിക്കുക എന്നത് ഇ തെയ്യത്തിന്റെ പ്രേത്യക ആചാരം ആണ് .ഭകതരുടെ ആയുരാരോഗ്യ സൗഖ്യതിനു വേണ്ടി ദണ്ഡൻ തെയ്യത്തിനു ആയിരത്തിരി സമർപ്പണം ചെയ്‌യാറുണ്ട് .